لیست کتاب های فلسفه ومنطق

جلد پنجم از مجموعه «تاریخ فلسفه اسلامی» حاصل تلاش بسیاری از نویسندگان است. علاوه بر بحث از تک تک فیلسوفان برجسته اسلامی، از مفاهیم و اصطلاحات کلیدی این فلسفه و نیز از زمینه های تاریخی، فرهنگی و مذهبی آن سخن رفته است. در این مجلد که آخرین بخش مجموعه تاریخ فلسفه اسلامی است به سه موضوع عمده پرداخته شده است: تاثیرات فلسفه اسلامی بر فلسفه غرب در روند تاریخی آن؛ شان و وضعیت فلسفه اسلامی در کشورهای مختلف اسلامی نظیر ایران، مصر، هند، پاکستان، جهان عرب و آسیای جنوب شرقی؛ و تفاسیر و تحقیقات جدید غربی در باب فلسفه اسلامی.

نخستین جلد از مجموعه حاضر حاوی مباحثی است در باب تاریخ فلسفه اسلامی از آغاز که در دو بخش اصلی "زمینه دینی، عقلانی و فرهنگی" و "نخستین فیلسوفان اسلامی مشرق زمین" تدوین شده است. عناوین فصل‌های کتاب عبارت‌اند از: "معنا و مفهوم فلسفه در اسلام"، "قرآن و حدیث به عنوان سرچشمه و منبع الهام فلسفه اسلامی"، "پیشینه یونانی و سریانی"، "پیشینه هندی و ایرانی"، "کلام قدیم"، "انتقال فلسفه یونانی به عالم اسلامی"، "کلام سنی و منازعات الهیانی"، "اندیشه فلسفی و کلامی شیعه دوازده امامی"، "فلسفه اسلامی"، "انسان مداری اسلامی در قرن چهارم/ دهم"، "کندی"، "فارابی"، "محمد زکریای رازی"، "عامری"، "برادران پاکی و صفا (اخوان الصفا)"، "ابن سینا"، "حکمت مشرقی ابن سینا"، "ابن مسکویه" و "غزالی".

کتاب حاضر، کوششی است برای بررسی و تحلیل مفهوم خدا نزد فیلسوفان و متکلمان اسلامی با استفاده از دیدگاه های مربوط به ساختارگرایی و نشانه شناسی. ریچارد نتون، از میان چهار تلقی عمده قرآنی، تمثیلی، عرفانی و نوافلاطونی درباره ذات خدا، به جنبه ناشناخته و مطلق متعال و نوافلاطونی خدا در مقام خالق توجه می کند. از نظر وی، «الگوی خالق قرآنی» متضمن خدایی است که از هیچ می آفریند؛ در زمان تاریخی عمل می کند؛ در همین زمان مخلوقاتش را هدایت می کند؛ و به نحوی غیرمستقیم می توان به او شناخت پیدا کرد. وی می کوشد نشان دهد که چگونه خدایی که ازجمله کندی، فارابی، ابن سینا، اسماعیلیان، سهروردی و ابن عربی معرفی می کنند، با گذشت زمان، به طوری فزاینده از الگوی خالق قرآنی «بیگانه» می شود. البته وی فیلسوفان اسلامی متاخری را که آرایشان با الگوی خالق قرآنی متفاوت یا بیگانه است «نامعتبر» یا «غیراسلامی» نمی داند، بلکه صرفاً به «متفاوت بودن» آن ها حکم می کند.

گزیده ای از کتاب

همان طور که امروزه آثار کسانی که اظهار تعلق به تاریخ علم می کنند نشان می دهد، تاریخ علم «حوزه فعالیت» است و به هیچ وجه «رشته علمی» نیست. در واقع تاریخ علم فاقد اصول وحدت بخشی است که به آن قدرت و ابزار کنار گذاشتن چیزهایی را بدهد، در حالی که حوزه فعالیت چیزی را کنار نمی گذارد بلکه با اضافات پی در پی می تواند به طور نامحدود فربه شود. تاریخ علم فصلی است که با یک برچسب مشخص می شود و نه رشته ای علمی که تعریفی معین دارد. از همین روست که در تاریخ علم آموزه های مختلف براساس انتخاب های جزمی یا انحصاری و حتی با مصادره به مطلوب در کنار هم یا در برابر هم گذاشته می شوند. برای برخی تاریخ علم خودش را به شکل تاریخ اندیشه ها یا تاریخ روحیه ها نشان می دهد و در مقابل برای برخی دیگر، تاریخ علم، تاریخ مفاهیم علمی، شکل گیری، تحول و اصلاح آن هاست. برای برخی دیگر، که در اصل مورخ بوده اند، مفاهیم و سرشت آن ها از اهمیت اندکی برخوردار است و تاریخ علم تاریخ یک محصول فرهنگی است همان طور که تاریخ نقاشی یا تاریخ دین چنین وضعی دارد.

در روزگار معاصر، به خاطر گسترش شگفت انگیز ارتباط و انتقال آسان معلومات، هرچیزی که بتواند مقبولیت فراگیر پیدا کند، جهانی می شود؛ از محصولات صنعتی گرفته، تا نتایج فکر و فرهنگ. در انتخاب انسان ها نیز که عامل اصلی جهانی شدن هستند، خرد و دانایی تعیین کننده است نه دلبستگی های تقلیدی دینی یا ملی. بنابراین برای امکان رقابت در صحنه جهانی شدن فکر و فرهنگ، داشتن یک نظام فلسفی کارآمد، به عنوان پایه و اساس نگرش ها ضرورت دارد. هدف نگارنده در کتاب حاضر، تلاش در راستای کارآمدسازی و روزآمد کردن فلسفه و تفکر، به منظور رهایی همه انسان ها از خرافه و ادیان باطل و دست یابی آنان به بینش، اصول و ارزش های مشترک است. نگارنده در این کتاب به تعریف چیستی فلسفه و روش درست تفکر فلسفی و نقد آن پرداخته است. جبران ضعف و کاستی معرفت فلسفی در شرق و غرب، تعریف فلاسفه اسلام از فلسفه، نقد و ارزیابی فلسفه اسلامی، تعریف درست فلسفه و تفکر فلسفی برخی از مباحث کتاب است.

براویر (۱۸۸۱-۱۹۶۶ م) یکی از فیلسوفان و ریاضی دانان هلندی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم می باشد. ریاضیات و فلسفۀ براویر آشکارا در هم تنیده اند. ریشه های ریاضیات او به باورهای اولیه وی دربارۀ عرفان بازمی گردد. ریشۀ ابی دقیق تاریخی اندیشه های عرفانی ـ فلسفی براویر ساده نیست، اما می توان ردی از اندیشه های عرفانی اروپایی و هندی، فلسفۀ کانت، شوپنهاور، پوانکاره و... را در شکل گیری تفکر او تشخیص داد. هم چنین براویر را یکی از بنیانگذاران توپولوژی جدید می دانند. حل مسالۀ پنجم هیلبرت برای حالت یک بعدی، پیش زمینۀ تحقیقات بعدی براویر را شکل داد. اصول فلسفی شهودگرایی او را می توان در مواردی خلاصه کرد، که در کتاب حاضر به آن ها پرداخته شده است: ریاضیات «آفرینش آزاد ذهن» است، مستقل از تجربه؛ به این معنا که ریاضیات حاصل یک فرایند پویایی مداوم ذهنی مستقل از تجربۀ معنای عام است؛ تنها «شهود پیشینی» در آفرینش آزاد ریاضیات، حرکت و زمان است؛ اشیای ریاضی «ساختمان های ذهنی» هستند؛ دامنۀ وجود اشیای ریاضی ثابت نیست؛ ریاضیات مستقل از منطق است؛ منطق یکی از کاربردهای ریاضیات است؛ و...

صحیح
شماره اشتباه
دسته بندی