لیست کتاب های علوم قرآن و حدیث

در کتاب حاضر می توان مطالبی پیرامون وحی در لغت، سابقه وحی، وحی در قرآن، شهادت قرآن بر وحی محمدی (2)، سنت و حدیث، حدیث قدسی، چگونگی وحی در قرآن از قول پیامبر و از روایت شاهدان، نام های قرآن، آغاز وحی، چگونگی وحی، در مدار وحی، نزول قرآن و... اطلاعات مهم و تازه ای به دست آورد. این کتاب به مسائل مربوط به قرآن می پردازد و تاریخ آن به زبان فارسی است. نثر این کتاب ساده و امروزی است و نویسنده از منابع اهل سنت و شیعه و منابع غربی نیز استفاده کرده است. تاریخ قرآن رامیار، اولین کتاب فارسی در موضوع خود است و در میان کتابهای تاریخ قرآن نوشته دانشمندان مسلمان، جایگاه ممتازی دارد. این کتاب برگزیده دومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است.رامیار فارغ التحصیل دانشگاه ادینبورو است که دو خاورشناس مشهور آن، ریچارد بل و مونتگمری وات در آن دانشگاه سالها تدریس کرده و هر دو دارای اثر در تاریخ قرآن هستند. رامیار در طول نزدیک به دو دهه در تاریخ قرآن خود بازنگری نمود و آن را با حجمی بیش از دو برابر حجم اول در 1362 شمسی انتشار داد.

این کتاب پژوهشی در خصوص «نظریه الفاظ بر ارواح معانی» است. این نظریه از دیدگاه های مهم در تفسیر، کلام، حکمت و عرفان اسلامی است که از غزالی تا علامه طباطبایی درباره آن سخن گفته اند. در بررسی واژه های متشابه قرآن چهار نظریه مطرح است؛ نظریه اهل ظاهر، نظریه حقیقت و مجاز، نظریه اشتراک لفظی و نظریه روح معنا. که ابتدا نویسنده به معرفی هر کدام از این نظریه ها می پردازد. سپس نظریه روح معنا تحلیل و تفسیر می شود. ساختار نظریه و مفهوم این نظریه از منظر دانش های گوناگون بررسی شده در ادامه نظریه روح معنا از نظر منطقی، کلامی و فلسفی مورد بحث قرار گرفته است. پیشینه تاریخی نظریه مطرح که از غزالی تا علامه طباطبایی درباره آن سخن گفته اند. در بررسی واژه های متشابه قرآن چهار نظریه مطرح است؛ نظریه اهل ظاهر، نظریه حقیقت و مجاز، نظریه اشتراک لفظی و نظریه روح معنا. که ابتدا نویسنده به معرفی هر کدام از این نظریه ها می پردازد. سپس نظریه روح معنا تحلیل و تفسیر می شود. ساختار نظریه و مفهوم این نظریه از منظر دانش های گوناگون بررسی شده در ادامه نظریه روح معنا از نظر منطقی، کلامی و فلسفی مورد بحث قرار گرفته است. پیشینه تاریخی نظریه مطرح شده و در نهایت نویسنده نظریه را مورد ارزیابی قرار داده است.

مروری بر کتاب

این کتاب مجموعه شانزده مقاله و گفت‏وگو را در بر دارد که طی چهارده سال (1373ـ1386) در مجلات مختلف از جمله بینات، فصلنامه حوزه و دانشگاه، و ترجمان وحی درباب ترجمه قرآن و وجوه مختلف ادبی آن نوشته‏ام. ترجمه قرآن و بویژه دقت در ظرایف ساختارهای مختلف نحوی قرآن و مقایسه آنها با الگوهای زبان فارسی از جمله مهمترین دغدغه‏های من طی سالهای تحصیل در حوزه علمیه قم و پس از آن بوده است. هر چند این دغدغه‏ها اکنون دیگر شدت و شور گذشته را از دست داده‏اند، انتشار مجموعه مقالات مرتبط با این حوزه را برای علاقه‏مندان امر ترجمه قرآن بی‏فایده نمی‏دانم.

تقریبا اغلب مقالات و صفحات این کتاب به موضوع ساختارهای نحوی قرآن می‏پردازد. این امر صد البته تمام کار نیست. ترجمه متون دینی، متون ادبی و شاهکاری ادبی ـ دینی چون قرآن جوانب مختلف و توبرتویی دارد که در متن کتاب به آنها نپرداخته‏ام. می‏کوشم در اینجا به‏اختصار به یکی از این وجوه اشاره کنم که در صفحات کتاب کمتر به آن تصریح کرده‏ام.

بی‏شک قرآن اثری ادبی است. متن قرآن صرفا حامل مشتی پیامهای دینی، فقهی، کلامی و مانند آن نیست. بیان قرآن را به هیچ روی نمی‏توان چونان متون حقوقی، فلسفی، تاریخی و جز آن دانست. اندرزهای اخلاقی، داستانهای تاریخی، احکام فقهی و قوانین حقوقی ـ اجتماعی، توصیف جهان آخرت و حوادث پس از مرگ، دعوت به توحید و جدال با مخالفان پیامبر همه و همه در قرآن کریم به زیباترین شکل و برترین صورت ادبی بیان شده‏اند. این پوسته ادب و هنر چنان بر قامت معانی قرآن کشانده شده است که جداسازی آنها از یکدیگر و برگردان صرف مفاهیم و معانی آیات قرآن ناممکن است.

معنای این سخن آن است که وقتی تنها به معانی آیات توجه می‏کنیم و می‏کوشیم تمام ظرافتهای لغوی، صرفی، و نحوی قرآن را منتقل کنیم، آن را به جملاتی بی‏روح، خنثی و خالی از عنصر زیبایی و ادب تبدیل کرده‏ایم. تصور کنید که شعر حافظ را به نثری مشروح و ساده و همه کس فهم درآوریم؛ دیگر چیزی از شعر حافظ باقی نمی‏ماند جز همان چند واژه مترادفی که در ترجمه ابیاتش گفته‏ایم.

کسانی که دائما می‏کوشند بدون توجه به بیان ادبی قرآن و جوانب زیبایی‏شناختی آن، از لابه‏لای آیاتش پیامهای جدید استخراج کنند، این کتاب را چون معدنی از طلا یا سنگهای قیمتی تصور کرده‏اند که باید با غور در اعماق آن هرچه بیشتر درّ تازه یافت. اما حتی اگر تشبیه قرآن به معدن پر از گوهر صحیح باشد، باید به خاطر داشت که نحوه چینش این گوهرها یا سنگهای قیمتی در معدن قرآن خود به ارزش آنها بسی افزوده است. خارج کردن گوهرها یا آیات قرآن از موضع طبیعی‏شان، بخش مهمی از بار معنایی آن را می‏ستاند.

از این مقدمه، بیشتر از هر چیز می‏خواهم نتیجه بگیرم ترجمه متون ادبی ــ از جمله قرآن ــ در تمام سطوح آن اساسا امری ناممکن است. اما عدم توجه به دقایق و ظرافتهای ادبی متن مبدأ، ترجمه آن در زبان مقصد را بسیار از آنچه باید و شاید دورتر می‏کند. از این رو، بسیاری از ترجمه‏های فارسی یا انگلیسی که در کتاب حاضر آنها را گاه به دقت و امانتداری ستوده‏ام، از منظر ادبی حتی در سطح متوسط نیز قرار نمی‏گیرند.

موضوع کتاب حاضر، بیان جنبه های مختلف مسیله امر به معروف و نهی از منکر از منظر اسلام است. این اثر، با هدف درک اثرات امر به معروف و نهی از منکر بر جامعه و شرح شرایط و جنبه های آن تدوین شده است. نگارنده در این نوشتار با تاکید بر این مسیله که تنها راه مقابله با انحراف های تبلیغ شده از سوی قدرت های استکباری، پایبندی به اصول و اجرای امر به معروف و نهی از منکر است، نخست معنای امر و نهی را شرح داده و سپس با توجه به احادیث و روایات وجوب امر به معروف، حرمت ترک آن، راه های شناخت معروف و منکر، جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در مکتب اسلام و آثار، اهمیت و جایگاه امر به معروف و نهی از منکر را بیان نموده و ضمن بررسی نقش این موضوع در نهضت «امام حسین(ع)» موضع گیری دشمنان در قبال امر به معروف و نهی از منکر را تبیین و فلسفه، وجود، وجوب و برخی آثار موضوع مورد بحث را شرح داده است. وی در پایان اقسام، پیش نیازها و شیوه های امر به معروف و نهی از منکر را برشمرده و نمونه هایی از معروف ها و منکرهای اداری را ذکر کرده است.

صحیح
شماره اشتباه
دسته بندی