لیست کتاب های جامعه شناسی

مطالعه جامعه شناسی نسل ها در ایران از دو دهه قبل آغاز شده و همچان ادامه دارد. از جمله دلایل اصلی شکل گیری این مطالعات، افزایش اهمیت جوانان به عنوان نسل جدید و همچنین اهمیت یافتن موضوعاتی نظیر بهداشت، مراقبت، فراغت و حمایت های اجتماعی است. از طرف دیگر مد، موسیقی و مصرف به عنوان حوزه هایی که بیشتر به حضور و زندگی نسل جدید در جامعه ایرانی معطوف هستند، اهمیت یافته است. آنچه در مطالعه جامعه شناختی نسل ها در اولویت قرار دارد، «روابط و مناسبات بین نسلی» است که توجه به آن می تواند سر منشاء حل بسیاری از معضلات و مشکلات در خانواده و در جامعه کنونی ایرانی باشد. نگارنده در کتاب حاضر بر آن است تا ضمن بیان وضعیت روابط بین نسلی به لحاظ تاریخی، صورت های متعدد روابط بین نسلی در خانواده، دین، علم و سیاست را در ۱۰ فصل مورد بررسی قرار دهد. از جمله مباحث مورد توجه در کتاب می توان به بنیان های مفهومی در مورد نسل؛ مطالعات نسلی در ایران؛ تجربه نسلی به روایت شخصیت ها؛ گفت وگوهای بین نسلی و جنسیتی؛ صور متعدد مناسبات بین نسلی در ایران و مناسبات بین نسلی در حوزه دین اشاره کرد.

چه شرایط تاریخی‌ای زمینه‌ساز شکل‌گیری اندیشه‌ای نو در جامعه می‌شود و چه عواملی فرم، محتوا و جهت‌گیری این اندیشه را شکل می‌دهد؟ در پاسخ به این پرسش، دو رویکرد کلی در جامعه‌شناسی فرهنگ قابل‌تشخیص است. در یک سو، جامعه‌شناسانی قرار دارند که وظیفۀ جامعه‌شناسی فرهنگ را تعیّن‌بخش جامعه بر فرهنگ می‌دانند. در سوی دیگر، جامعه‌شناسانی‌اند که به استقلال فرهنگ معتقدند و فرهنگ را چیزی بیش از بازتاب صرف جامعه می‌دانند. 

وسنو در پژوهش خود در پی پاسخ گفتن به سه پرسش بنیادی دربارۀ جنبش‌های ایدئولوژیک اصلاح دینی، روشنگری و سوسیالیسم اروپایی است: چه شرایطی زمینه‌ساز شکل‌گیری این جنبش‌های ایدئولوژیک در تاریخ تحول سرمایه‌داری اروپا شد؟ چه عواملی منابع و فضای اجتماعی لازم برای تولید و رشد این گفتمان‌های فرهنگی را فراهم آورد؟ و چه عواملی ساختار درونی و محتوای این گفتمان‌ها را تعیین کرد؟

آنچه پژوهش وسنو را از پژوهش‌های پیشین متمایز می‌کند این است که او پاسخش را مبتنی بر دریافتی تازه از فرهنگ (دریافت «عینی» از فرهنگ و ایدئولوژی) و ساختار اجتماعی (ساختار به‌عنوان «بانک یا ذخیرۀ منابع») مطرح می‌کند. او در تقابل با سه نظریۀ تطابق فرهنگی، مشروعیت طبقاتی و محرومیت نسبی و با به چالش کشیدن مفروضات «ذهن‌گرایانه» آنها، رویکردی تازه به مکانیسم‌های رابط میان اندیشه و ساختار اجتماعی عرضه می‌کند.

این کتاب در ۱۵ گفتار مکمل تدوین شده است و با طرح نگرش های جامعه شناختی «پی یر بوردیو» در باب جوانی آغاز می شود و پس از طرح آراء جامعه شناسان بزرگ دیگر، با سخن «بوردیو» درباره وظیفه پژوهشگر علوم اجتماعی پایان می یابد. در این کتاب بیان می شود که به محض آن که نزد اهل اندیشه، این موضوع مسلم شد که برای انسان، سوای رفتارهای غریزی، هیچ عملی و رفتاری خودبه خودی نیست، قلمرو جامعه شناسی و دیگر علوم انسانی زاده شد.

به محض آنکه نزد اهل اندیشه، این موضوع مسلم شد که برای انسان، سوای رفتارهای غریزی‌، هیچ عمل و رفتاری خودبه‌خودی نیست، قلمرو جامعه‌شناسی و دیگر علوم انسانی زاده شد. به بیانی، از نگاه جامعه‌شناس، صرف‌نظر از رفتارهای غریزی صیانت نفس، هر آنچه به نام فکر و تعقل، درک و احساس و بالاخره تعبیر و تفسیر می‌شناسیم، همگی نیازمند الگو، ساختار و شرایط اجتماعی خاص برای نهادینه‌ کردن‌ خود هستند. این کتاب در پانزده گفتار مکمل تدوین شده است و با طرح نگرش‌های جامعه‌شناختی پی‌یر بوردیو در باب جوانی آغاز می‌شود و پس از طرح آراء جامعه‌شناسان بزرگ دیگر، با سخن بوردیو درباره «وظیفه پژوهشگر علوم اجتماعی» پایان می‌یابد. کتاب بحث اصلی خود را از خلال اندیشه ‌های گیدنز و زیمل و گافمن تا مارکس و وبر و دورکیم و همچنین پارسونز و آلتوسر و هابرماس پی می ‌گیرد. انسان موجودی اجتماعی است که حیات او در گرو ارتباط با انسان ‌های «دیگر» است. مفهوم ‌پردازی این ارتباط و روزنه‌ای که هر متفکر از آن بر چنین رابطه‌ای پرتو می ‌افکند بیانگر روح اصلی فلسفه اوست. پیگیری این مسیر شیوه ‌های متفاوت اندیشیدن به ماهیت اجتماعی انسان را مشخص می ‌سازد.

کتاب مصوّر حاضر، با هدف شناسایی علم جامعه شناسی، به مثابه «روشی برای تامّل و تفکّر درباره جهان اجتماعی بشر» نگارش یافته است. مباحث اثر در شش بخش تدوین شده که در بخش نخست، اصول و مبانی جامعه شناسی مطرح شده و موضوعاتی چون: چیستی جامعه شناسی، پیشینه و سرچشمه این علم، کاربران آن و ... تشریح شده است. بخش دوم، به درک جامعه شناسی از فرهنگ، ارتباط میان خرده فرهنگ با فرهنگ کلان و اهمیت شبکه های اجتماعی اختصاص دارد. دیدگاه های جامعه شناسی درباره مراحل مختلف زندگی فرد، سلسله مراتب اجتماعی، مرزبندی های گروه های اجتماعی [نژاد، قومیت، گرایش جنسی، جنسیت، مذهب و قانون]، تعاملات میان افراد و تحلیل جامعه شناسی درباره این ارتباطات و ... ، از دیگر مباحث مطرح شده در این مجموعه است. نگارنده در فصل پایانی اثر، «ده افسانه درباره جامعه که علم جامعه شناسی بی اساس بودنشان را اثبات کرده» را ذکر کرده و نشان می دهد که چگونه بینش جامعه شناسانه، نوع نگاه و تفکّر افراد را درباره دنیای اجتماعی پیرامون ما تغییر می دهد.

«تالکت پارسنز»، در سال ۱۹۰۲ میلادی، در ایالات کلورادو در خانواده ای دانشگاهی ـ مذهبی به دنیا آمد. او پیشرو نظریه پردازی ساختی کارکردی جامعه شناسی ایالات متحدۀ آمریکا طی دهه های ۷۰-۱۹۴۰ میلادی بوده است و ضمن تاثیرگذاری بر مباحث بینشی و روشی این حوزه، دیدگاه های منتقدانه را نسبت به آراء خویش برانگیخت. هدف او عرضۀ ساختی نظری برای کل جامعه شناسی بود تا این ساخت بتواند همۀ علوم اجتماعی را در یک دیگر ادغام کند. به نظر او چنین هدفی باید از طریق تلفیق تحلیل کنش فرد و جامعه در قالب دیدگاه اجتماعی سیستمی صورت می گرفت. تحقیقات تجربی پارسنز در زمینۀ خانواده، جامعه شناسی طب، و ایفای نقش تمارض گونه، سرچشمۀ پژوهش های نظری و عملی جامعه شناسی را فراهم کرد. نگارنده در کتاب حاضر، پس از بیان زندگی نامه، منابع فکری، خاستگاه اجتماعی، و آثار عمدۀ پارسنز، آراء بیشنی و روشی او را عرضه کرده است. نیز چشم انداز پارسنز درخصوص حوزه های علوم اجتماعی و دیدگاه کلی جامعه شناسی و نظریۀ ساخت خانوادۀ آمریکایی او را مطرح و در پایان نقاط قوت و ضعف نظریۀ پارسنز و زمینۀ کاربردی این نگرش را بررسی کرده است.

صحیح
شماره اشتباه
دسته بندی